Tôi đã tự mình xây dựng chatbot kiểu Character AI của riêng mình và ra mắt nó bằng 13 ngôn ngữ. Nghe thì có vẻ như đây là một câu chuyện thuần kỹ thuật, nhưng phần khiến tôi vất vả nhất lại không phải hạ tầng, triển khai hay code. Đó là thiết kế nhân vật.
Càng làm sâu vào sản phẩm, tôi càng nhận ra một điều: người dùng không quay lại chỉ vì chatbot hoạt động tốt về mặt kỹ thuật. Họ quay lại khi một nhân vật tạo cảm giác nhất quán, dễ đọc về mặt cảm xúc và thực sự dễ chịu để trò chuyện. Và đó là một bài toán khó hơn rất nhiều so với vẻ ngoài của nó.
Vì sao nhân vật AI đáng tin lại tốn nhiều công sức
Khi nghĩ về việc xây dựng một chatbot AI, nhiều người thường hình dung vài prompt, một giao diện đẹp và sau đó là ra mắt. Thực tế, đó mới chỉ là vạch xuất phát. Một nhân vật thực sự có cảm giác sống động cần nhiều hơn rất nhiều so với chỉ một cái tên và ảnh đại diện.
Bạn phải định hình tính cách, giọng điệu, tiếng nói, bối cảnh và ranh giới của nhân vật. Bạn phải kiểm tra xem nhân vật phản hồi thế nào khi cuộc trò chuyện nhẹ nhàng, giàu cảm xúc, khó xử, vui vẻ, lặp lại hoặc cố tình gây áp lực. Bạn phải xem giọng của nhân vật có giữ được sự ổn định qua nhiều tin nhắn hay bắt đầu vỡ sau vài lượt. Và bạn cũng phải tự hỏi một cách thẳng thắn: nhân vật này có ấm áp và đáng tin không, hay chỉ chung chung và rỗng?
Rồi còn vấn đề an toàn. Nếu bạn muốn một nhân vật tạo cảm giác cởi mở và thu hút, nhưng đồng thời vẫn chống chịu được jailbreak và lạm dụng prompt, việc thiết kế sẽ khó hơn rất nhiều. Lúc đó bạn không chỉ viết ra hành vi. Bạn đang xây một cá tính phải vẫn nhận ra được ngay cả khi bị ép vào thế khó.
Vì vậy, chỉ một nhân vật thôi cũng có thể dễ dàng ngốn 20 giờ hoặc hơn để thật sự hoàn thiện. Phần lớn thời gian đó không dành cho các tính năng hào nhoáng. Nó dành cho những quyết định rất nhỏ mà người dùng có thể không gọi tên được, nhưng sẽ cảm nhận ngay lập tức nếu chúng thiếu hoặc sai.
Những chi tiết nhỏ quyết định tất cả
Thứ khiến một nhân vật trở nên thật thường không phải một ý tưởng lớn duy nhất, mà là sự tích lũy của rất nhiều lựa chọn nhỏ: cách chọn từ, nhịp câu, nhịp cảm xúc, mức độ mềm hay thẳng của câu trả lời, việc nhân vật có biết hỏi tiếp đúng lúc hay không, giọng điệu có còn tự nhiên khi tâm trạng người dùng thay đổi hay không, và phần hình ảnh có hỗ trợ cá tính đó hay làm nó đổ vỡ.
Ngay cả mức độ nhiệt tình sai lệch cũng có thể phá hỏng toàn bộ cảm giác. Quá ấm áp thì giả. Quá ít ấm áp thì lạnh. Quá nhiều khác biệt thì mệt. Quá trung tính thì dễ quên. Tìm được điểm cân bằng đó là một công việc chậm và phải lặp đi lặp lại nhiều lần.
Đó cũng là lý do các sản phẩm AI thường trông đơn giản hơn thực tế khi nhìn từ bên ngoài. Giao diện có thể nhẹ, nhưng chất lượng thật sự nằm ở lớp vô hình: những quyết định đứng sau nhân vật.
Ra mắt Sofia cho Cozy Friend
Hôm nay tôi đã phát hành một nhân vật mới cho Cozy Friend: Sofia. Tôi xây dựng cô ấy như một người bạn đồng hành trong quán cà phê: dịu dàng, hỗ trợ và không gây áp lực. Mục tiêu của tôi không phải là làm cô ấy quá nổi bật hay tối ưu quá mức cho tương tác. Mục tiêu của tôi là làm cho việc trò chuyện với cô ấy trở nên dễ dàng.
Trải nghiệm với Sofia được giữ đơn giản một cách có chủ ý. Bạn có thể trò chuyện với cô ấy, trút bầu tâm sự, nghe một câu chuyện ngắn trong không khí quán cà phê, hoặc chơi một mini game kéo dài một phút, rồi rời đi với cảm giác bình tĩnh hơn một chút. Với tôi, kết quả cảm xúc nhỏ đó quan trọng hơn nhiều so với một danh sách tính năng trông thật ấn tượng.
Câu mở đầu của cô ấy rất đơn giản: Bạn muốn trò chuyện, nghe một câu chuyện ngắn trong quán cà phê, hay chơi một mini game 1 phút? Tôi thích cách mở này vì nó tạo ra một điểm vào nhẹ nhàng. Nó không đòi hỏi quá nhiều ở người dùng. Nó chỉ mở ra một cánh cửa.
Điều tôi học được về việc xây dựng sản phẩm AI
Làm việc này khiến tôi hiểu rất rõ một điều: trong các sản phẩm AI, năng lực kỹ thuật chỉ là một phần của giá trị. Phần còn lại là gu và khả năng phán đoán. Đó là khả năng định hình hành vi, giảm ma sát và tạo ra một trải nghiệm nhất quán thay vì ngẫu nhiên.
Một mô hình có thể tạo ra văn bản. Nhưng điều đó không tự động tạo nên một nhân vật tốt. Một nhân vật tốt cần sự biên tập, thử nghiệm lặp lại và rất nhiều tinh chỉnh. Trong thực tế, điều đó có nghĩa là xây dựng sản phẩm AI không chỉ là một bài toán phần mềm. Nó còn là bài toán viết, thiết kế, sản phẩm và đôi khi cả tâm lý học.
Chính sự pha trộn đó khiến công việc này hấp dẫn với tôi. Nó khó, đôi khi gây nản, và chậm hơn nhiều so với tưởng tượng của mọi người, nhưng cũng chính ở đó mà chất lượng thật sự của sản phẩm được tạo ra.
Kết lại
Tôi đã ra mắt dự án này một mình, và những khoảnh khắc như vậy nhắc tôi nhớ rằng có rất nhiều công việc diễn ra ở những nơi mà người dùng không bao giờ nhìn thấy trọn vẹn. Không phải ở tính năng nổi bật. Không phải ở bài đăng ra mắt. Mà ở những giờ dài tinh chỉnh để khiến một thứ gì đó đủ giống con người để thực sự có ý nghĩa.
Nếu bạn thử Sofia trong Cozy Friend, tôi thật sự rất muốn nghe phản hồi của bạn. Với tôi, đó là một trong những cách tốt nhất để tiếp tục cải thiện nhân vật và hiểu rõ điều gì khiến một AI companion trở nên thật hơn.