Son projemi yayına aldığımda organik arama trafiğinin ana kaynağının Google olmasını bekliyordum. Gerekli olduğunu düşündüğüm SEO çalışmalarını yaptım, Google Search Console'u kurdum ve bekledim.
Sonuç farklı oldu. Google tarafında grafik neredeyse dümdüz kaldı: çok az gösterim ve uzun bir zaman diliminde yalnızca yaklaşık 300 tıklama. Yandex Webmaster'da ise tablo tersiydi; grafik belirgin biçimde yükseliyordu ve bir noktada panel tıklamalarda %500 artış gösterdi.
Bu fark gerçekti. Fakat ilk açıklamam gereğinden fazla kesindi.
Gerçekte neyi doğrulayabiliyorum?
Yandex'in bu projeye anlamlı arama trafiği göndermeye başladığını ve Google'ın çok daha az trafik ürettiğini doğrulayabiliyorum. İki panelde gördüğüm sayıları da doğrulayabiliyorum. Ancak yalnızca bu grafiklerden arama motorlarının neden farklı davrandığını kanıtlayamam.
Yandex grafiğine bakıp “Yandex yeni içeriği daha hızlı tarıyor, dizine ekliyor ve ödüllendiriyor; Google ise yeni siteleri görmezden geliyor” demek kolay. Ama bu cümle birkaç ayrı sistemi tek bir nedene dönüştürüyor. Tarama, dizine ekleme değildir. Dizine ekleme, sıralama değildir. Sıralama da trafik değildir. Bir arama motoru bir URL'yi tarayıp dizine eklemeyebilir; dizine ekleyip yararlı sorgularda görünür bir konuma getirmeyebilir; sonuçlarda gösterip çok az tıklama alabilir.
Aynı dikkat Google için de gerekli. Search Console'daki sakin bir grafik, sorunun URL keşfi, tarama, dizine ekleme, sorgu ilgisi, sıralama, arama talebi veya başka bir yerde olduğunu tek başına söylemez. Panel sonucu gösterir; algoritmanın niyetini göstermez.
%500 neden bağlam gerektiriyor?
%500 çarpıcı bir rakam, ancak göreli yüzdeler kolayca yanlış okunabilir. Çok yüksek bir büyüme küçük bir tabandan başlayabilir. Bu oranın arkasındaki mutlak tıklama sayısını bilmeden Yandex'in toplamda Google'ın altı katı trafik ürettiğini veya site için genel olarak “daha iyi” olduğunu söylemem doğru olmaz.
Ayrıca “Google'da uzun bir dönemde yaklaşık 300 tıklama” ile “Yandex'te yakın zamanda +%500 tıklama” aynı tür ölçüm değildir. Sağlıklı bir karşılaştırma için aynı tarih aralığı ve benzer kapsam gerekir; ardından mutlak tıklama ve gösterim sayıları karşılaştırılmalıdır.
Bu farkı bugün nasıl araştırırdım?
Aynı durumu bugün teşhis etsem problemi katmanlara ayırırdım:
- Aynı dönem: Google ve Yandex'i birebir aynı tarihlerde karşılaştırmak.
- Önce mutlak değerler: tıklama ve gösterimleri kaydetmek, büyüme yüzdesini yalnızca ek bağlam olarak kullanmak.
- Tarama ile dizine eklemeyi ayırmak: bir crawler'ın gördüğü URL otomatik olarak arama sonuçlarında gösterilebilir hale gelmez.
- Sayfa ve sorguları incelemek: farkı birkaç URL'nin mi oluşturduğunu yoksa site geneline mi yayıldığını görmek.
- Bölge ve cihazları kontrol etmek: iki arama motorunun kitlesi ve arama talebi farklı olabilir.
- Teknik erişimi denetlemek: robots.txt, canonical, sitemap, sunucu yanıtları, iç linkler ve rendering etkili olabilir; ama sebep ilan edilmeden önce kanıt gerekir.
- Değişiklik günlüğü tutmak: birden fazla SEO değişkenini aynı anda değiştirmek sonraki hareketleri yorumlamayı zorlaştırır.
Sonucum nasıl değişti?
Yandex'in projeye erken trafik vermesine gerçekten sevindim. Bu kısım değişmedi. Değişen, sonucu nasıl ifade ettiğim oldu.
Bugün “Yandex yeni içeriği ödüllendiriyor, Google ise ödüllendirmiyor” demezdim. Verilerin desteklediği daha dar sonuç şu: bu projede ve bu dönemde Yandex arama performansı Google'dan çok daha hızlı büyüdü. Nedeni ise kanıtlanmış değil.
Bu ayrım sonraki adımı değiştiriyor. Grafiği algoritmik bir tercihin kanıtı sayarsam araştırmayı erken bitiririm. Onu bir gözlem olarak görürsem daha iyi sorular sorabilirim: Aynı sayfalar dizinde mi? Aynı sorgular gösterim alıyor mu? Bir motor diğerinin bulamadığı URL'leri mi buluyor? Kitle farklı mı? Fark teknik mi, rekabetten mi geliyor, yoksa yalnızca talep farkı mı?
Benim için asıl ders, bir arama motorunun yeni sitelere evrensel olarak daha iyi davranması değildi. Aynı projenin iki arama motorunda çok farklı sonuçlar üretebilmesi ve panellerin hazır açıklamalar değil, teşhis verileri olarak okunması gerektiğiydi.
Bir grafik bana ne olduğunu gösterebilir. Tek başına neden olduğunu gösteremez.